Babka złota

Babka złota (Brachygobius doriae) – gatunek niewielkiej ryby akwariowej z rodziny babkowatych (Gobiidae). 

Pochodzenie

Azja. Gatunek endemiczny występuje tylko w zachodnich częściach wyspy Borneo w Indonezji. Zasiedla zarówno wody słodkie jak i słone, głównie na obszarach nizinnych, tereny bagienne, ujścia rzek i strumienie. Spotyka w miejscach gdzie jest błotnisto–piaszczyste, zamulone podłoże z dużą ilością rozkładającej się materii organicznej np. rozkładające się liście, korzenie. Niektóre populacje zamieszkują tereny bagienne, które charakteryzują się herbacianą barwą, kwaśnym odczynem i niską twardością wody.

Charakterystyka, płeć i usposobienie

Osiągają od 3 do 4 cm długości. Ciało w kolorze miodu lub musztardy pokryte pionowymi ciemnymi pasami i plamami. Płetwy brzuszne zrośnięte tworząc przyssawkę. Płeć do czasu rozrodu nie do odróżnienia. W okresie tarła samice przeważnie są nieco większe. Czerwonawe zabarwienie wraz z ciemnymi pasami samców blednie a u samic pierwszy żółty pas bywa jaskrawszy. Głownie przebywają na dnie lub dekoracjach i ścianach akwarium.
Samce są terytorialne i często dochodzi miedzy nimi do walk o rewiry. Najlepiej trzymać grupę min. 6 osobników dzięki czemu agresja nieco się rozłoży a dodatkowo ryby będą śmielsze i będą prezentować bardziej naturalne zachowania.

Odżywianie

Dla początkujących akwarystów karmienie babek złotych może być nielada wyzwaniem ponieważ przeważnie ignorują gotowe pokarmy suche a nawet i mrożone. Najlepiej karmić je żywymi pokarmami takimi jak: Artemia, Dafnia, larwy komarów, oczlik itp.

Akwarium

Wymagają minimum 40 litrowego zbiornika z dużą ilością zakamarków, kryjówek i jaskiń. Najlepiej zbiornik rozdzielić dekoracjami na kilka stref przez co słabsze osobniki łatwiej schowają się przed dominującym samcem. Preferują wodę słonawą ale mogą także żyć w wodzie słodkiej. W środowisku naturalnym migrują między słonymi a słodkimi wodami. Do podłoża możemy dodać pokruszony koral lub piasek koralowy, który będzie pełnił rolę bufora, lub sól morską w proporcji 2 g na litr wody. Prąd wody w akwarium nie powinien być zbyt silny.

Rozmnażanie

Babki złote rozmnażają się w małych jaskiniach np. z doniczek, ceramicznych tub czy plastikowych pojemników. Do tarła dochodzi w podwyższonej temperaturze w granicach 30°C. Samiec wybiera kryjówkę i zachęca samicę do tarła. Samica składa od 100 do 300 jajeczek a po wylęgu opuszcza samca który od tego momentu będzie opiekował się ikrą. Najlepiej na ten czas odseparować pozostałe ryby lub nienaruszoną jaskinię z jajeczkami przenieść do osobnego akwarium.
Inkubacja trwa ok 7-9 dni. Swobodnie pływającym rybkom podajemy mikro pokarmy do czasu aż będą mogły przyjmować np. larwy artemii. W początkowym okresie narybek pływa po całym zbiorniku i wraz z wiekiem coraz częściej przebywa przy dnie.

Akarka paskowana

Akarka paskowana, Akara paskowana (Nannacara anomala) – atrakcyjna z wyglądu i zachowania, niewielka ryba akwariowa z rodziny pielęgnicowatych.

Pochodzenie

Zamieszkują północne rejony Ameryki Południowej, od rzeki Aruka w zachodniej Gujanie po dolny brzeg rzeki Maroni w Surinamie. Spotykane na spokojnych, zalanych terenach trawiastych, w przybrzeżnych partiach wody.

Charakterystyka, płeć i usposobienie

Samce osiągają do 7.5 cm długości, samice są wyraźnie mniejsze i dorastają do ok. 4 cm. U samców płetwy grzbietowa i odbytowa są większe i ostrzej zakończone, tułów przyozdobiony szeregiem trójkątnych brązowych plamek. Wraz z wiekiem, w okresie rozrodu u samic pojawia się wzór ciemnej kratki. Ubarwienie samca jest raczej oliwkowo zielone lub niebieskie z metalicznym połyskiem, grzbiet brunatno-zielony. Płetwy w kolorze błękitnym. Samice są mniej ubarwione i dominują u nich barwy szaro-żółte.
Akarki to bardzo atrakcyjne, wytrzymałe i dość tanie ryby akwariowe, polecane początkującym akwarystom. Tak jak u gatunku Apistogramma, samice podczas opieki, prezentują ciekawe ruchy ciała, którymi komunikują się z narybkiem. Trzymając kilka samców, w mniejszych akwariach, słabszy osobnik, aby uniknąć agresji ze strony dominującego samca, może upodabnić się rozmiarem i wyglądem do samicy. Jak tylko dominujący samiec zostanie odłowiony, w ciągu zaledwie kilku tygodni słabszy samiec urośnie i stanie się tym dominującym.

Odżywianie

W środowisku naturalnym ich pokarmem są larwy i poczwarki komarów. Akarki paskowane chętniej przyjmują pokarmy żywe (larwy komarów, rureczniki), ale można im także podawać, pokarmy mrożone i suche. Dietę warto urozmaicać pokarmami z dodatkiem spiruliny lub drobno poszatkowanym ogórkiem.

Akwarium

Parę akarek paskowanych można trzymać w min. 54 litrowym akwarium (preferowane jednak większe), gęsto obsadzonym roślinami, z dużą ilością kryjówek i zakamarków. Dno można ozdobić skałkami czy korzeniami z bagnisk.
Tolerują wodę alkaliczną i średnio-twardą ale lepiej będą czuły się w wodzie kwaśnej i miękkiej od 5 do 8 °dH.
Poza okresem tarła są spokojnymi, nieagresywnymi rybami, które można z powodzeniem trzymać w akwarium towarzyskim z innymi małymi, łagodnymi rybkami o podobnych wymaganiach środowiskowych. W zbyt małym akwarium szczególnie samica będzie agresywna podczas opieki nad potomstwem. W południowoamerykańskim akwarium biotopowym dobrym towarzystwem będą kąsaczowate i zbrojniki.

Rozmnażanie

Bardzo łatwe do rozmnożenia. Do czasu planowanego rozmnożenia, można je trzymać w akwarium ogólnym i częściej karmić żywymi pokarmami. Na czas rozrodu najlepiej przenieść je do oddzielnego min. 60 cm zbiornika. W akwarium tarliskowym powinno być dużo roślin oraz dekoracji drewnianych lub skalnych, pomiędzy którymi samica znajdzie schronienie przed zbyt natarczywym samcem.
Do rozrodu dochodzi na płaskich powierzchniach, kamieniach, korzeniach, rzadziej w grotach skalnych. Po rozmnożeniu role się odwracają i to samiec szuka schronienia przed mniejszą ale agresywną w tym okresie samicą. Hodowca powinien bacznie obserwować sytuacje w akwarium. Zastraszony samiec przeważnie traci kolory i chowa się w kącie.
Dorosła samica składa 150 – 200 ziarenek ikry i z dużym zaangażowaniem ich strzeże. Wylęg następuje po 2- 3 dniach. Po kolejnych 5-7 dniach narybek zaczyna samodzielnie pływać. W tym momencie samica może zostać odseparowana. Nie jest to jednak konieczne a jeżeli zdecydujemy się na pozostawienie samicy z młodymi będziemy świadkami ciekawej komunikacji między nią a narybkiem.
Narybek może być karmiony mikro nicieniem i larwami solowca. Młode rosną w różnym tempie, jedne po 4 miesiącach mogą osiągać 4 cm długości a inne zaledwie 2 cm. Dosyć szybko przyjmują grindale (Whiteworm) czy rozdrobniony pokarm suchy.

Akara z Maroni

Akara z Maroni (Cleithracara maronii) – niezwykle łagodny i nieśmiały gatunek ryb akwariowych z rodziny pielęgnicowatych, co ciekawe potrafi kamuflować się na tle otoczenia i jest jedynym przedstawicielem rodzaju Cleithracara. 

Pochodzenie

Ameryka Południowa. Występuje w Surinam, Gujanie, Trynidadzie i Tobago oraz Wenezueli. Zasiedla wolno płynące lub stojące czarne, brunatne wody, zabarwione dużą ilością związków humusowych. Podłoże na obszarach siedlisk tych ryb jest najczęściej przykryte rozkładającymi się liśćmi i gałęziami. W niektórych miejscach można spotkać również rośliny takie jak Kakoba, Marsylia czy Pistia.

Charakterystyka, płeć i usposobienie

Ciało barwy żółto-brunatnej lub czerwonej, boki głowy przyozdobione ciemnym, przechodzącym przez oko pasem. Po obu stronach tułowia znajduje się też ciemna, jasno obrzeżona plama, która może rozchodzić się na brzuch. Wzór ten nieco przypomina dziurkę od klucza i stąd wywodzi się potoczna nazwa tej pielęgnicy Keyhole Cichlid. Samiec osiąga do 10 cm długości, jest większy od samicy, intensywniej ubarwiony oraz ma wydłużone płetwy grzbietową i odbytową. Mniejsza samica dorasta do ok. 7 cm. Młode rybki są nieodróżnienia.
Akary z Maroni są dość spojonym gatunkiem, które nie jedzą ani nie wykopują roślin. W zagrożeniu chowają się pośród roślin, korzeni czy liści i zmieniają barwę na ciemniejszą, wtapiając się w otoczenie.

Odżywianie

Wszystkożerne ryby, w przyrodzie odżywiają się bezkręgowcami i szczątkami organicznymi. W akwarium nie są wybredne i akceptują większość dostępnych pokarmów. Dobrą kondycję zapewni im dieta bogata w pokarmy żywe takie jak artemia, dafnia itp.

Akwarium

Wymagają minimum 80 cm długości akwarium (preferowane większe). W zbiorniku powinno się znaleźć ciemne podłoże, kilka płaskich kamieni, korzenie i rośliny pływające, które zapewnią kilka zacienionych miejsc. Taka dekoracja najbardziej odzwierciedli ich naturalne środowisko. Nie lubią zbyt silnego prądu wody oraz jasnego oświetlenia. Są wrażliwe na jakość wody i wymagają przestrzegania jej regularnych podmian.
Poza okresem rozrodu bardzo łagodne, nieśmiałe i strachliwe ryby. Nie zaleca się trzymania z innymi pielęgnicami za wyjątkiem skalarów, paletek i niedużych pielęgniczek z Południowej Ameryki. Nieco śmiałości doda im towarzystwo ławicy małych, łagodnych ryb dennych, kąsaczowatych, razbor itp. Idealnym kompanem będzie trzymający się górnych partii wody drobnoustek np. Beckforda, obrzeżony.

Rozmnażanie

Monogamiczny gatunek, łatwy do rozmnożenia. Na dobrze zbilansowanej diecie nie potrzebują żadnej dodatkowej zachęty do odbycia tarła. Najlepiej zacząć od zakupu młodych ryb, poczekać, aż w naturalny sposób utworzy się para i ją odseparować.
Samica składa jaja na twardych, płaskich powierzchniach, może to być np. płaski kamień, korzeń, szeroki liść czy szyba akwarium. Młode lub niedoświadczone pary mogą zjadać narybek z pierwszych miotów, szczególnie kiedy poczują zagrożenie albo zostaną przezstraszone. W akcie tarła samica układa jaja w rzędach, po czym zostają zapłodnione przez samca. Dorosła samica jest w stanie złożyć ok. 300 – 400 jaj, którymi pieczołowicie się opiekuje. Samiec odpowiada za patrolowanie i ochronę terytorium.
Rozmnażając akary z maroni w akwarium ogólnym, jeżeli zależy nam na odchowaniu większej ilości narybku, zaleca się odłowienie obsady lub przeniesienie jaj do innego zbiornika.
Wylęg następuje w przeciągu 3 – 5 dni. Narybek jest łatwy do wykarmienia i jak tylko zaczyna samodzielnie pływać, może przyjmować dobrej jakości sproszkowany suchy pokarm, larwy solowca, mikro nicienie itp.
Rodzice opiekują się potomstwem nawet do 6 miesięcy. Młode rybki po osiągnięciu ok. 6 cm stają się dojrzałe płciowo, zaczynają dobierać się w pary i obejmować rewiry.

Akara pomarańczowopłetwa

Akara pomarańczowopłetwa (Andinoacara rivulatus) – endemiczny, agresywny gatunek ryb akwariowych z rodziny pielęgnicowatych.

Pochodzenie

Ryby pochodzą z Ameryki Południowej gdzie zamieszkują tereny Peru i Ekwadoru. Zasiedlają strumienie, wody stojące oraz główne koryta w delcie rzek Tumbes i Esmeraldas.

Charakterystyka, płeć i usposobienie

W akwariach osiągają ok 15-20 cm długości  (w naturze 20-30 cm). Charakteryzują się dość dużą głową, pyskiem o grubych wargach, dużymi oczami z żółtą obramówką. Głowa i przednia część tułowia ubarwiona na jasnobrązowo. W okolicy warg oraz na pokrywach skrzelowych występują nieregularne pasy i kropki. W środkowej części zielonkawo-niebieskawego tułowia przebiegają dwie pionowe pręgi, które w górnej części połączone są czarną kropką. Na pozostałej powierzchni ciało pokryte jest zielonymi i niebieskimi kropkami. Kolor płetw granatowy, fioletowy. Płetwa grzbietowa i ogonowa przyozdobiona pomarańczową obwódką.
Samce są zdecydowanie większe od samic oraz mają dłuższe płetwy grzbietową i odbytową. Z wiekiem pojawia się u nich dużych rozmiarów garb tłuszczowy. Warto wspomnieć, że garb ten w środowisku naturalnym rozwija się tylko w okresie rozrodu natomiast w akwariach jest stale widoczny.
Ryby pływają we wszystkich partiach wody. Uchodzą za bardzo agresywne dlatego nie powinny być trzymane z rybami mniejszymi od siebie.

Odżywianie

Ryby wszystkożerne i mało wybredne. Zalecane podawanie dobrej jakości pokarmów w pałeczkach i uzupełnianie diety pokarmami żywymi np. siekaną dżdżownicą, krewetkami, małżami oraz pokarmami roślinnymi np. groszkiem, szpinakiem. Należy unikać pokarmów o dużej zawartości białka takich jak serca wołowe czy innych czerwonych mięs, które szkodliwie wpływają na układ pokarmowy tych pielęgnic.

Akwarium

Akary pomarańczowopłetwe wymagają co najmniej zbiornika o długości 150 cm, z miękkim, najlepiej piaszczystym podłożem oraz licznymi dekoracjami w postaci korzeni i płaskich kamieni, które posłużą im jako miejsce do odbycia tarła. Jeżeli planujemy towarzystwo innych ryb to musimy zapewnić im tyle kryjówek ile to tylko możliwe. Pomimo, że najpewniej tym zabiegiem nie wyeliminujemy całkowicie agresji Akar to przynajmniej nieco ją rozproszymy. Akwarium najlepiej zacienić roślinnością pływającą. Roślinny zakorzeniające się w podłożu prędzej czy później zostaną wykopane. Należy wybierać gatunki, które rosną przymocowane do dekoracji, takie jak np. Anubias, Mikrozorium oskrzydlone, które mają znacznie większą szanse na przetrwanie. Akary pomarańczowopłetwe są rybami dość wrażliwymi na zanieczyszczenia wody, dlatego też niezbędny jest wydajny filtr biologiczny oraz częste podmiany wody.
Z reguły są to ryby bardzo agresywne i terytorialne, o ile nie posiadamy ogromnego akwarium to wskazane jest trzymanie pojedynczej sztuki lub dobranej pary. W większych zbiornikach (powyżej 650 litrów) mogą być trzymane razem z innymi dużymi pielęgnicami, zbrojnikami i sumami. Dobrym towarzystwem będą tez bardziej aktywne gatunki np. Brzanka Rekinia, Brzanka Wielka czy niektóre piraniowate. Nie należy ulegać pokusie trzymania pary Akar pomarańczowopłetwych w akwarium towarzyskim, ponieważ jak tylko przystąpią do tarła w zbiorniku rozpęta się piekło.

Rozmnażanie

O ile uda nam się dobrać odpowiednią parę to samo rozmnażanie jest stosunkowo łatwe. Sam proces dobierania w pary może być jednak ryzykowny. Jeżeli w tym samym czasie wpuścimy do akwarium samca i samicę to z dużym prawdopodobieństwem samica zostanie zabita. Część hodowców oddziela ryby przeźroczystym materiałem do czasu aż przyzwyczają się do siebie co następuje po kilku tygodniach. Znacznie łatwiejszą metodą jest zakup grupy młodych ryb i pozwolenie im na dobranie się w pary. Jak tylko utworzy się para, pozostałe ryby koniecznie odławiamy gdyż najpewniej zostaną zabite podczas tarła. Akwarium przygotowujemy jak wyżej. Woda powinna być miękka i kwaśna o pH 6,5-7.0 i temperaturze 24-27°C. Do natleniania wody wystarczy kostka napowietrzająca. Koniecznie umieszczamy płaskie kamienie na których ryby chętnie składają jaja. Ryby stymulujemy do rozrodu podając im duże ilości żywego i mrożonego pokarmu.
Ryby stają się dojrzałe płciowo mając około 10-15 cm. Do tarła można je zachęcić większą podmianą (30-50%) nieco chłodniejszej wody. Para w swoim rewirze wybiera i oczyszcza miejsce do tarła. Może to być np. płaski kamień, duża doniczka lub wykopany w podłożu dołek. Tarło odbywa się w sposób podobny do wielu innych pielęgnic, samica składa jajeczka w linii po czym ustępuję miejsca partnerowi, który zapładnia ikrę. W ten sposób może zostać zapłodnionych do 400 jaj. Wylęg następuje po ok 3-4 dniach. W tym czasie samiec broni terytorium a samica opiekuje się ikrą. Po wylęgu narybek przenoszony jest do wcześniej wykopanego w podłożu dołka gdzie pozostaje do czasu aż zacznie swobodnie pływać. Zazwyczaj trwa to 6-8 dni. Młode mogą być karmione artemią, larwami komarów czy rozdrobnionym pokarmem suchym. Nie zaleca się oddzielania ich od rodziców przez co najmniej 6 tygodni.

Akara błękitn

Akara błękitna (Andinoacara pulcher) – popularna w hodowli akwariowej ryba z rodziny pielęgnic.

Pochodzenie

Ameryka Południowa. Gatunek zamieszkuje obszary Trynidadu, Tobago, Kolumbii i Wenezueli. Spotykana w różnym środowisku wodnym, od wód mętnych stojących po przejrzyste strumienie i rzeki.

Charakterystyka, płeć i usposobienie

W akwarium osiąga rozmiary w granicach 13 – 16 cm długości. W naturze dorasta do nawet 20 cm. Ciało owalne z szerokim płatem czołowym. Boki tułowia żółto-brązowe z odcieniami zieleni i niebieskiego. Brzuch nieco bledszy. Każda z łusek akary niebieskiej przyozdobiona jest niebieską lub niebiesko-zieloną opalizującą plamką. Linie tułowia przecina od 5 do 8 ciemnych, poprzecznych, szerokich pasów. Tęczówka oka żółta. Płetwa grzbietowa obrzeżona pomarańczowo-czerwoną wąską linią. Pozostałe płetwy tak jak ciało charakteryzują się niebieskawym połyskiem. W czasie rozrodu na ciele pojawia seria zielono-złotych kropek. Samce nieco intensywniej się wybarwiają i mają bardziej wydłużone płetwy grzbietową i odbytową. Płetwa grzbietowa bywa czasem dłuższa od ogonowej. Samice są bardziej matowe i krągłe.

Odżywianie

Ryby mięsożerne, wymagają wysoko proteinowych pokarmów. W naturze odżywiają się larwami owadów i ich dorosłymi formami oraz skorupiakami. Na niektórych obszarach wykorzystywane były do kontrolowania populacji komarów. W akwarium można podawać wysokiej jakości pokarmy suche, regularnie uzupełniane pokarmami mrożonymi i żywymi np. artemia, tubifex, ochotka, czy siekana dżdżownica.

Akwarium

Hodowla pary tych pięknych pielęgnic wymaga minimum 112 litrowego zbiornika, najlepiej z miękkim, piaszczystym podłożem i dekoracją z korzeni i gałęzi. Ryby uwielbiają przekopywać podłoże. Z roślin sprawdzą się gatunki pływające, przyczepiane do dekoracji lub inne ale posadzone w doniczkach. Wrażliwe na zanieczyszczenia wody, zaleca się wydajną filtrację i regularne podmiany.
Jak na pielęgnice takich rozmiarów są raczej łagodne i mogą być trzymane z innymi rybami, które nie zmieszczą im się do pyska. Dobrymi współlokatorami będą np. średniej wielkości kąsaczowate, kiryski, zbrojniki a większych akwariach inne łagodne pielęgnice.

Rozmnażanie

Jedne z łatwiejszych pielęgnic do rozmnożenia w akwarystyce. Hodowcy zalecają zakup grupy młodych ryb i naturalne wyklarowanie z pośród nich pary. O ile akwarium nie jest dużych rozmiarów to pozostałe osobniki należy odłowić. Zbiornik powinien być urządzony jak w opisie powyżej, z lekko miękką, kwaśną wodą, pH między 6.5 – 7.0 i temperaturą 26 – 28°C. Do filtracji zaleca się użycie filtra z gąbką, żeby larwy nie zostały wciągane. Niezbędne są także liczne dekoracje – kamienie, korzenie, szerokolistne rośliny, które zapewnią rybom miejsce do rozrodu.
Częstsze podawanie żywych pokarmów zachęci parę do odbycia tarła. Rodzice wybierają i oczyszczają miejsce, po czym samica składa w rzędach ikrę, którą zapładnia samiec. Przeważnie w ten sposób zostaje zapłodnionych ok 200 jaj.
Wylęg następuje po ok. 48-72 godzinach. W tym czasie przeważnie samiec chroni terytorium a samica opiekuje się ikrą, role te jednak czasami się odwracają. Narybek zaczyna samodzielnie pływać po kolejnych 72 godzinach i może być karmiony larwami artemii lub mikro nicieniem. Rodzice opiekują się potomstwem przez ok. 2 tygodnie i po tym czasie mogą odbyć kolejne tarło.

Żółw szylkretowy

Żółw zielony (Chelonia mydas)